Bird of Prey

American postdream

American postdream
o „Bird of Prey” Bartosza Mateńki

Puszka zupy Campbell Andy'ego Warhola, amerykańska flaga powiewająca na wietrze w hollywoodzkich produkcjach, wnętrza podmiejskich moteli lub obskurnych pubów niczym z filmu „Ćma barowa” – to przykłady skojarzeń, które nasuwają się na myśl oglądającym fotografie Bartosza Mateńki. Jego czarno-biała opowieść „Elementarz” stanowi niezwykle celną, ale zarazem w zamierzony sposób powierzchowną diagnozę rzeczywistości amerykańskiej.

Fotografie Bartosza Mateńki wykonane podczas podróży do Stanów Zjednoczonych to luźny zbiór wizualnych kodów będących zauważonymi elementami codzienności, które zaczynają pełnić funkcję symboli kultury amerykańskiej. Fotograf przyjmuje perspektywę turysty lub imigranta – przybysza z zewnątrz, który obserwuje nowe dla siebie otoczenie przez pryzmat powszechnie znanych stereotypów związanych z konsumpcjonizmem. To swoista analiza kwestii dotyczącej sposobu, w jakim nasze przyzwyczajenia tworzone przez media potrafią zdeterminować postrzeganie na zasadzie „widzę to, co chcę zobaczyć”.

„Bird of Prey” składa się z bardzo prostych komunikatów wizualnych, jednozdaniowych wypowiedzi. Każda fotografia przedstawia bardzo wąski wyimek z rzeczywistości – to często pojedynczy przedmiot lub szyld. Luźna konstrukcja cyklu dotycząca fotograficznej narracji (brak ustalonej kolejności ułożenia zdjęć) prowokuje swobodę odbioru. Daje ona możliwość samodzielnego poszukiwania związków między obrazami, prowadzenia urozmaiconej zabawy w skojarzenia.

Autor odrzuca laurkową wizję USA. „Amerykańskość” znajdująca się pod lupą Bartosza Mateńki jest wypłowiała, wcale nie glamour. Z tych mocno kontrastowych fotografii wykonanych w większości z użyciem lampy błyskowej wybrzmiewa gorzki ton ironii. Są one jak prezentacja zgliszcz dawnego mitu american dream. Chciałoby się rzec, że to już właściwie american postdream – marzenie o krainie szczęścia zatracone pośród współczesnej bylejakości.

Styl selfpublishingowego wydawnictwa „Bird of Prey” podkreśla jego założenia treściowe. Bartosz Mateńko wkłada swój zbiór fotografii w kopertę, na której umieścił reprodukcję oryginalnej paczki zauważonej przez siebie w USA. Kontekst przesyłki przenosi relację oglądającego i autora w dosłowną komunikację między nadawcą i odbiorcą. Fotografie nabierają charakteru kolekcji souvenirów, a całością opowieści zdaje się rządzić narracja polegająca na spontanicznym relacjonowaniu wszystkiego, co znajduje się wokół twórcy.

Cykl Bartosza Mateńki jest bezpośredni, oddziałuje bardzo prostymi, ale przez to silnymi znakami. Każdy element tej mozaiki jest jak litera w alfabecie, z których możemy układać słowa i zdania. „Bird of Prey” wymyka się gatunkowemu szufladkowaniu – ni to klasyczny dokument, ni to subiektywna kreacja. Pod pozorem notowania banału autor dotyka czułych punktów kultury wizualnej, dobierając przy tym wyrazistą i charakterystyczną dla siebie formę fotograficzną.

Magdalena Franczuk

Bird of prey

Updated on 2018-03-22T19:21:28+00:00, by bartoszmatenko.