Bird of Prey

Self publishing
2016
Autor: Bartosz Mateńko

American postdream
o „Bird of Prey” Bartosza Mateńki

Puszka zupy Campbell Andy'ego Warhola, amerykańska flaga powiewająca na wietrze w hollywoodzkich produkcjach, wnętrza podmiejskich moteli lub obskurnych pubów niczym z filmu „Ćma barowa” – to przykłady skojarzeń, które nasuwają się na myśl oglądającym fotografie Bartosza Mateńki. Jego czarno-biała opowieść „Elementarz” stanowi niezwykle celną, ale zarazem w zamierzony sposób powierzchowną diagnozę rzeczywistości amerykańskiej.

Fotografie Bartosza Mateńki wykonane podczas podróży do Stanów Zjednoczonych to luźny zbiór wizualnych kodów będących zauważonymi elementami codzienności, które zaczynają pełnić funkcję symboli kultury amerykańskiej. Fotograf przyjmuje perspektywę turysty lub imigranta – przybysza z zewnątrz, który obserwuje nowe dla siebie otoczenie przez pryzmat powszechnie znanych stereotypów związanych z konsumpcjonizmem. To swoista analiza kwestii dotyczącej sposobu, w jakim nasze przyzwyczajenia tworzone przez media potrafią zdeterminować postrzeganie na zasadzie „widzę to, co chcę zobaczyć”.

„Bird of Prey” składa się z bardzo prostych komunikatów wizualnych, jednozdaniowych wypowiedzi. Każda fotografia przedstawia bardzo wąski wyimek z rzeczywistości – to często pojedynczy przedmiot lub szyld. Luźna konstrukcja cyklu dotycząca fotograficznej narracji (brak ustalonej kolejności ułożenia zdjęć) prowokuje swobodę odbioru. Daje ona możliwość samodzielnego poszukiwania związków między obrazami, prowadzenia urozmaiconej zabawy w skojarzenia.

Autor odrzuca laurkową wizję USA. „Amerykańskość” znajdująca się pod lupą Bartosza Mateńki jest wypłowiała, wcale nie glamour. Z tych mocno kontrastowych fotografii wykonanych w większości z użyciem lampy błyskowej wybrzmiewa gorzki ton ironii. Są one jak prezentacja zgliszcz dawnego mitu american dream. Chciałoby się rzec, że to już właściwie american postdream – marzenie o krainie szczęścia zatracone pośród współczesnej bylejakości.

Styl selfpublishingowego wydawnictwa „Bird of Prey” podkreśla jego założenia treściowe. Bartosz Mateńko wkłada swój zbiór fotografii w kopertę, na której umieścił reprodukcję oryginalnej paczki zauważonej przez siebie w USA. Kontekst przesyłki przenosi relację oglądającego i autora w dosłowną komunikację między nadawcą i odbiorcą. Fotografie nabierają charakteru kolekcji souvenirów, a całością opowieści zdaje się rządzić narracja polegająca na spontanicznym relacjonowaniu wszystkiego, co znajduje się wokół twórcy.

Cykl Bartosza Mateńki jest bezpośredni, oddziałuje bardzo prostymi, ale przez to silnymi znakami. Każdy element tej mozaiki jest jak litera w alfabecie, z których możemy układać słowa i zdania. „Bird of Prey” wymyka się gatunkowemu szufladkowaniu – ni to klasyczny dokument, ni to subiektywna kreacja. Pod pozorem notowania banału autor dotyka czułych punktów kultury wizualnej, dobierając przy tym wyrazistą i charakterystyczną dla siebie formę fotograficzną.

Magdalena Franczuk

Bałkany. Impresje

Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Wydawnictwo PWSFTviT 2012
Redakcja artystyczna: Anna Kazimierczak & Anna M. Zarychta
Wybór i opracowanie cytatów: Anna M. Zarychta, Liliana Ladorucka,
Studenci Katedry Slawistyki Południowej UŁ
Projekt graficzny albumu: POLKADOT
ISBN: 978 83 8787 061 4
język: polski

Bałkany. Impresje - zbiór fotografii studentów i absolwentów Katedry Fotografii PWSFTviT w Łodzi to subiektywna, wizualna podróż pełna raz przelotnych wrażeń, uchwyconych obrazów dalekich od widoków typowych, innym razem to reporterskie spojrzenia przepełnione emocjami i energią chwili. Impresja o Bałkanach to przede wszystkim zderzone ze sobą spotkania ludzi i miejsc z żywiołami historii i natury. W przemieszanych obrazach uderzają w nas formy, faktury i barwy, zatrzymane w kadrze spotkania, w których jedno spojrzenie może mieć moc "objawienia", prowokującego do zadumy, do przejrzenia się zarówno w bliskich, jak i odległych miejscach, czasach i wydarzeniach, bo impresja - łacińskie Impressio - to także odbicie, odbicie w którym każdy może zobaczyć coś innego.

Album ma formę książki do "samodzielnego układania" - oddzielne karty/fotografie łączące w sobie różnorodne spojrzenia na Bałkany w pewnym sensie oddają charakter wizualnej i literackiej podróży. Przemieszane obrazy i cytaty nie są reprezentacją całego regionu, ich "mozaikowa" struktura próbuje jedynie zbliżyć się do specyfiki samego Półwyspu Bałkańskiego, który przy różnych założeniach politycznych, kulturowych i historycznych nie jest tworem o jednolitej naturze i granicach.

To także "album-teczka", z której można coś wyjąć i do której można dołożyć - własne wspomnienia, obrazy, zdjęcia, słowa...

#20YEARSOFPHOTOGRAPHYFROMPWSFTVIT / #20LATFOTOGRAFIIPWSFTVIT

Autor: red. A. Kazimierczak, A. Zarychta
ISBN: 978 83 87870 69 0
język: polski

Album składający się z 10 zeszytów wydanych z okazji 20-lecia istnienia fotografii w PWSFTviT.
Jest to próba przedstawienia dorobku studentów i absolwentów kierunku fotografia.

Ze wstępu:
"W efekcie (...) pracy nad archiwami szkoły i open callami, a także dzięki przeszukiwaniu blogów, stron internetowych naszych absolwentów i studentów wyłoniły się pewne kategorie, które potraktowałyśmy jako podstawę kolekcji pokazywanej na tej wystawie. Zebrałyśmy około 30 charakterystycznych chmur tagowych - zbiorów prac, które łączyła jakaś szczególna tendencja estetyczna lub znaczeniowa, jak na przykład kategori białe, raj (...)".

BOOKS

Updated on 2018-03-21T20:58:44+00:00, by bartoszmatenko.